“Zie de invloed van de manosphere niet als een geïsoleerd probleem, maar bekijk het binnen het brede palet van de aanpak van geweld tegen vrouwen en mannen en kijk in het bijzonder naar de rol van preventie.” Dat was het pleidooi van Regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld Mariëtte Hamer in gesprek met Tweede Kamerleden. Hamer was uitgenodigd om te spreken over de manosphere, waarover ze eerder ook op verzoek van de Tweede Kamer een position paper schreef.
Hamer benadrukte in het gesprek dat jonge jongens het gevoel hebben dat de manosphere hen iets te bieden heeft: “Ik bezoek veel scholen, bedrijven en organisaties en in de groepsgesprekken daar merk ik dat de meiden zich veel meer bewust zijn van hun wensen en grenzen en van hun positie. Jongens zijn veel meer op zoek naar hun nieuwe rol, bijvoorbeeld door de veranderende zedenwetgeving waarin consent meer centraal staat. Jongens hebben daardoor soms het gevoel dat ze niet meer de leiding mogen nemen, niet meer stoer mogen zijn. Maar wat dan wel? Daar reikt de manosphere hen een oplossing voor aan. Dat lijkt soms onschuldig te beginnen, maar kan uiteindelijk gewelddadige vormen aannemen.”
Positieve rolmodellen
Volgens Hamer moet er ook iets tegenover de negatieve opvattingen van de manosphere over vrouwen staan: “Jongens moeten nieuwe rolmodellen krijgen, van hun vader, grootvader, hun werkgever of vrienden. Dat moet niet alleen vorm krijgen op school, maar vooral ook thuis en op de werkvloer.” Bij het bestrijden van de manosphere wil Hamer bovendien dat de ministeries meer samenwerken, in een gecoördineerde aanpak van online gendergerelateerd geweld. Net als bij offline grensoverschrijding, moet de aanpak zich niet beperken tot het bestrijden van uitwassen – contentmoderatie – maar structureel en preventief zijn. Via Europese wetgeving moet de macht van platforms meer begrensd worden, zodat schadelijke content minder ruimte krijgt.
Cultuurverandering
Hamer uit haar zorgen over hoe het nu verder gaat met de preventieve aanpak van seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld nu mandaat eind dit jaar eindigt. Ze waarschuwt de Kamerleden dat zij niet moeten verwachten dat de nieuwe Nationaal Coördinator de rol van de regeringscommissaris in het aanjagen van het maatschappelijk gesprek om tot een cultuurverandering te komen overneemt. Dat is niet de opdracht van de Nationaal Coördinator, en deze heeft ook niet dezelfde onafhankelijke positie. Juist deze positie stelde Hamer is staat om het maatschappelijk gesprek op allerlei plekken te voeren. Ze noemt als voorbeeld het traject dat zij in het mbo heeft opgezet, waarbij ze in gesprek gaat met burgerschapsdocenten over dit onderwerp en waar de mbo-wegwijzer uit voortkwam, de Handreiking cultuurverandering, webinars en campagnes die samen werden ontwikkeld met vier ministeries, zoals Man, zeg er wat van!. “Geweld tegen vrouwen, en overigens ook tegen mannen, kun je niet oplossen alleen met het strafrecht of hulpverlening. Inzetten op een cultuurverandering is cruciaal en is een proces van de lange adem.”