Een wetsvoorstel van het ministerie van Justitie en Veiligheid om psychisch geweld strafbaar te stellen kan rekenen op enthousiasme van Regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld Mariëtte Hamer: “We moeten veel meer licht laten schijnen op dwingende controle. Het is van groot belang dat we met alle mogelijke middelen om slachtoffers heen staan en hen helpen om hun stem te gebruiken. Dit wetsvoorstel is daarin heel belangrijk.”
Hamer wijst erop dat de internationale commissie van experts die toezicht houdt op het naleven van het Verdrag van Istanbul, GREVIO, Nederland meermaals heeft bekritiseerd op een gebrekkige aanpak van psychisch geweld. Ook zet Nederland met de strafbaarstelling een belangrijke stap om te voldoen aan de Europese richtlijn ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld, wat per1 juli 2027 moet.
Online seksueel geweld
Hamer is er ook over te spreken dat met dit wetsvoorstel dreigen met openbaarmaking van seksueel beeldmateriaal in alle gevallen, ook als zelfstandig incident, als seksueel misdrijf strafbaar wordt gesteld. Ze pleit al langer voor een integrale aanpak van online seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld.
Bescherming voor slachtoffers
Hamer benadrukt dat slachtoffers van psychisch geweld, dat ook seksueel van aard kan zijn, vaak moeite hebben om uit de spiraal van geweld te stappen: “Zij verdienen professionals die hen begrijpen, ontlasten en snel in actie kunnen komen.Daarbij is het belangrijk dat zij kijken naar het hele systeem rondom slachtoffers en plegers, waarbij naast het strafrecht, ook maatregelen vanuit het bestuursrecht en het civiel recht worden ingezet om slachtoffers te beschermen.” Hamer ziet ook dat het nodig is om de samenleving meer te leren over (de signalen van) psychisch geweld, bijvoorbeeld met publiekscampagnes. En ook professionals in de hulpverlening en de strafrechtketen zouden hier in hun opleiding over moeten leren.
Brede aanpak nodig voor preventie
Hamer doet in haar reactie ook een oproep aan het kabinet tot een brede aanpak van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld: “Deze aanpak moet zoveel mogelijk gericht zijn op onderliggende patronen, oorzaken en uitingen van gendergerelateerd geweld. Dit vraagt om inzet op cultuurverandering, educatie en preventie om het geweld te voorkomen en de prevalentie in de samenleving te verminderen.” Daarvoor vindt ze het van belang dat er aandacht is voor deze problematiek in schoolcurricula, en het onderwijs is de plek waar jonge mensen worden gevormd en waar ongelijke genderverhoudingen en geweldbesproken kunnen worden. Tot slot pleit Hamer ervoor om deze wetgeving genderspecifiek te monitoren: “Psychisch geweld kent een geweldspatroon van gedragingen met het doel om de ander te domineren en treft vrouwen harder dan mannen. Daarnaast moet er aandacht zijn voor mannelijke slachtoffers. Voor een effectieve aanpak ten aanzien van psychisch geweld zijn data nodig over dit type geweld, het slachtofferschap, het daderschap en de verbanden daartussen en de specifieke omstandigheden waaronder het geweld plaatsvindt. Als we niet weten wat het is en wanneer het ontstaat en wie het treft, is het moeilijk om het goed aan te pakken.”